Onderzoek zorg voor risicoleerlingen (voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten) secundair onderwijs

Het Vlaams Actieplan Vroegtijdig Schoolverlaters, goedgekeurd door de Vlaamse Regering, stelt duidelijke meetbare doelstellingen voorop om het aantal vroegtijdig schoolverlaters of de ongekwalificeerde uitstroom te halveren tegen 2020. In de acties die daartoe ontplooid worden, krijgen we een duidelijke rol toebedeeld naast andere partners zoals de pedagogische begeleidingsdiensten.

Wat houdt de opdracht in?

  • We vertrekken vanuit een cijferanalyse die ruimer is dan vroegtijdig schoolverlaten. Ze omvat de gehele output (CIPO).
  • We gaan de doeltreffendheid na waarmee vroegtijdig schoolverlaten wordt voorkomen.
  • We brengen in kaart welke acties de school en het CLB daartoe gezamenlijk hebben opgezet.

Vanaf het schooljaar 2014-2015 hebben we tijdens de doorlichting aandacht voor de doeltreffendheid waarmee school en CLB acties uitvoeren, die ze onderling hebben afgesproken, met als doel vroegtijdig schoolverlaten te voorkomen. In dit onderzoek naar de zorg voor risicoleerlingen (= leerlingen die dreigen ongekwalificeerd uit te stromen) gebruiken we de cijfers van het schoolprofiel en de gegevens uit het beleidsplan of beleidscontract tussen school en CLB. Om de scholen/CLB’s en de onderwijsinspectie bij dit onderzoek te ondersteunen, beschikken beide over dezelfde relevante cijfers om hierover in dialoog te kunnen gaan. Via ‘Mijn onderwijs’ heeft de school zicht op de eigen cijfers.

De dialoog is niet gericht op begeleiding, maar moet de scholen/CLB inzicht geven in de wijze waarop we de gegevens lezen en interpreteren. De gegevens over vroegtijdig schoolverlaten worden geanalyseerd in relatie tot andere outputgegevens (bijvoorbeeld cijfers inzake zittenblijven, schorsing, vroegtijdig schoolverlaten, attestering, enz.). Deze actie stimuleert scholen/CLB’s om de beschikbare data te gebruiken voor interne kwaliteitszorg en verantwoording (datageletterdheid).

Methodiek van het onderzoek 'zorg voor risicoleerlingen'
  • Het inspectieteam hanteert de methode van de dialoog (geen gevolgen voor het advies) en voert met de school een gesprek over outputdata en gerichte acties met het CLB.
  • We verzamelen op basis van deze onderzoeken systematisch data om het beleid te kunnen informeren.
  • Het onderzoek heeft als doel de datageletterdheid in scholen te stimuleren. De resultaten van het onderzoek hebben geen effect op de beoordeling en het doorlichtingsadvies en worden, in het schooljaar 2015-2016, niet opgenomen in het doorlichtingsverslag.

Tijdens het vooronderzoek licht het inspectieteam het onderzoek 'zorg voor risicoleerlingen' en het pdf bestandbijhorende zelfevaluatiedocument (254 kB) (bedoeld als leidraad) toe. Dit zelfevaluatiedocument kan de school vooraf downloaden.

Tijdens de doorlichting onderzoekt het inspectieteam de zorg voor risicoleerlingen aan de hand van documentanalyse, observaties en gesprekken. We hanteren hierbij de kwaliteitswijzer: we kijken naar de doelgerichtheid, ondersteuning, doeltreffendheid en ontwikkeling van het gevoerde beleid en brengen dit in verband met input- en outputgegevens en met de samenwerking school- CLB.