Onderzoek zorg- en gelijkeonderwijskansenbeleid basisonderwijs

Vanaf 1 september 2012 werden de lestijden GOK en GOK+ voor het gewoon onderwijs geïntegreerd in het nieuwe omkaderingssysteem. Er komt daarmee verandering in de rol die wij tijdens de GOK-cycli hadden in het kwaliteitstoezicht op de aanwending ervan.

Wij willen scholen het signaal geven dat we het zorg- en gelijke-onderwijskansenbeleid niet uit het oog verliezen en willen de beleidsmakers blijven informeren over de evoluties in het veld. Het Decreet basisonderwijs legt scholen immers de verplichting op een zorg- en gelijkeonderwijskansenbeleid te voeren:

Art. 153septies.
Elke school in het gewoon basisonderwijs voert een zorg- en gelijke onderwijskansenbeleid met het oog op de optimale leer- en ontwikkelingskansen van alle leerlingen. Binnen de haar toegekende omkadering zorgt de school voor:
1° de coördinatie van alle zorg- en gelijke onderwijskanseninitiatieven op het niveau van de school en in voorkomend geval afstemming met het beleid ter zake van de scholengemeenschap;
2° het ondersteunen van het handelen van het onderwijzend personeel;
3° het begeleiden van leerlingen;
4° de bevordering van de kleuterparticipatie.

We onderzoeken het zorg- en gelijkeonderwijskansenbeleid geïntegreerd in de doorlichting op basis van documentanalyse, observaties en gesprekken. We hanteren hierbij de kwaliteitswijzer (doelgerichtheid, ondersteuning, doeltreffendheid, ontwikkeling). We rapporteren hierover telkens in het doorlichtingsverslag bij 'algemeen beleid'.

De overheid heeft duidelijke meetbare doelstellingen vooropgesteld om het aantal vroegtijdige schoolverlaters te halveren tegen 2020 (Vlaams Actieplan Vroegtijdig Schoolverlaters, goedgekeurd door de Vlaamse Regering). In de acties die daartoe ontvouwd worden, krijgen wij, naast andere partners zoals de pedagogische begeleidingsdiensten, een duidelijke rol toebedeeld.
Zo zullen we de scholen stimuleren hun datageletterdheid verder te verhogen om het aantal vroegtijdige schoolverlaters terug te dringen en de zorg voor risicoleerlingen (leerlingen die dreigen ongekwalificeerd uit te stromen) te vergroten. Het onderzoek heeft geen effect op de beoordeling en het doorlichtingsadvies.

We integreren daarom vanaf het schooljaar 2014-2015 het onderzoek naar vroegtijdig schoolverlaten in het onderzoek zorg- en gelijkeonderwijskansenbeleid. Een goed zorg- en gelijkeonderwijskansenbeleid kan immers sterk bijdragen tot het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten. De dialoog met de school over de cijfergegevens die ze verzamelt en de acties die ze op basis daarvan onderneemt, is hierbij cruciaal. Het onderzoek focust daarbij op de vraag of de school weet hoeveel leerlingen er overblijven in het zesde leerjaar die in het eerste leerjaar gestart zijn, en dit zonder leerachterstand op te lopen en of ze op basis hiervan gerichte acties opzet.

Waar kijken we precies naar?

  • Context-input: Het zorg- en gelijkeonderwijskansenbeleid van de school is gebaseerd op de analyse van data en brengt de noden van alle leerlingen en in het bijzonder de leerlingen die SES-lestijden genereren in kaart.
  • Retentiviteit: De school heeft zicht op het aantal leerlingen dat vanuit het eerste leerjaar doorstroomt tot het zesde leerjaar zonder leerachterstand op te lopen. Ze zet acties op om de om de doorstroom te bevorderen.
  • Doelgerichtheid: Het schoolteam stelt binnen zijn zorg- en gelijkeonderwijskansenbeleid operationele korte- of langetermijndoelen voorop om de zorg voor en de gelijke onderwijskansen van alle leerlingen te garanderen. (Hierbij is er afstemming met het beleid van de scholengemeenschap.)
  • Ondersteuning: De schoolorganisatie zorgt ervoor dat het team de vooropgestelde doelen binnen het zorg- en gelijkeonderwijskansenbeleid bereikt.
    De acties (op leerling-, leraren- en schoolniveau) die het schoolteam uitwerkt, sluiten aan op de vooropgestelde doelen.
    Het team heeft expliciet aandacht voor kleuterparticipatie (indien relevant) en voor het afstemmen van de eigen acties op het beleid van de scholengemeenschap.
  • Doeltreffendheid: Het schoolteam evalueert de effecten van de acties binnen zijn zorg- en gelijke onderwijskansenbeleid.
  • Ontwikkeling: De school heeft in haar professionaliseringsbeleid aandacht voor de deskundigheidsbevordering van alle teamleden in functie van het schooleigen zorg- en gelijkeonderwijskansenbeleid.

pdf bestandHier vind je het instrument zorg- en gelijke onderwijskansenbeleid (331 kB) dat het inspectieteam hanteert als leidraad om de gegevens te structureren. Dit instrument dient niet als vragenlijst voor (individuele) vraag-en- antwoordgesprekken.