Blog Inspectie 2.0 so januari 2018

De blog van Chris Van Woensel, onderwijsinspecteur secundair onderwijs sedert 1 september 2010!

22 januari 2018

La liberté est le droit de faire tout ce que les lois permettent.Montesquieu , Frans filosoof (1689-1755) in L'esprit des lois

Terug op pad na de kerstvakantie: op 15 januari de eerste doorlichting van 2018. De onderwijsinspectie gaat sneller dan de wet kan volgen. Gevolg: doorlichtingen zonder juridische consequentie. Huh???

15 januari 2018: Blue Monday: deprimaandag?

Volgens Wikipedia is een Britse psycholoog de bedenker van 'blauwe maandag'. Hij ontwikkelde een zogezegde wetenschappelijk verantwoorde formule waaruit blijkt dat de maandag van de derde of laatste volle week van januari de dag is waarop de meeste mensen zich neerslachtig of weemoedig voelen. Goede voornemens zijn dan al mislukt en de vakanties lijken ver weg. Goede voornemens heb ik op basis van vele jaren ervaring niet meer gemaakt, maar de kerstvakantie lijkt inderdaad al eeuwen geleden. Toch is het fijn om opnieuw met collega’s naar een school te trekken. Geen blue monday voor mij, maar misschien komt die nog?

De ochtendstond heeft goud in de mond … Eh … echt?

Kip

Een al te vrolijk melodietje geeft om 5u30 aan dat het tijd is om op te staan. Het is koud, donker en nat buiten. Een dik half uur later, op weg naar het station, neem ik eerst de krant uit mijn brievenbus, zie ik bouwvakkers hun materiaal uitpakken, rijden buschauffeurs me voorbij en komt het autoverkeer op gang. Wat zijn er ongelooflijk veel mensen ongelooflijk vroeg op pad! De files op de autostrades beginnen zich al te vormen, denk ik. Enigszins opgelucht, want ik neem de trein. Meer bepaald twee treinen. Beide zijn op tijd. Geen stakingen, geen koperdiefstallen, geen technische problemen, niemand onder de trein gesukkeld, normaal weer: het zit allemaal mee. Halverwege de treinreis stapt een collega op. Om 8u10 komen we aan waar we moeten zijn. Samen stappen we al overleggend op tien minuutjes naar de school. De week voor en na de kerstvakantie hebben we, tussen de bijscholingen, vergaderingen en controles huisonderwijs door, al uitgebreid overlegd. Tijdens deze eerste doorlichting van 2018 werken we immers in duo’s. We doen zo veel mogelijk de onderzoeken samen en geven elkaar feedback. Dat is een echte luxe!

De proefdoorlichtingen zijn immers voorbij, nu is het ‘echt’. Toch, ook de proefdoorlichtingen waren voor alle betrokkenen zeer echt. Maar vanaf januari 2018 formuleert het doorlichtingsteam op het einde van de doorlichtingsweek een advies. En dat is iets waar de schoolteams veel belang aan hechten. Maar het is nog niet honderd procent ‘echt’ want voorlopig hebben de adviezen geen juridische consequentie. Que¿, zou Manuel zeggen …

 

Vrijheid is het recht om alles te doen wat de wet toestaat

Een citaat van klinisch psycholoog en psychoanalyticus Paul Verhaeghe uit zijn boek ‘Autoriteit’ (2015), p.226: “Ik besta slechts in en door de verhoudingen met anderen - met mijn ouders en mijn kinderen, met mijn oversten en mijn collega’s, met het andere geslacht. Ik word wie ik ben in en door al die uitwisselingen: van dingen en woorden, van liefde en haat. Autoriteit heeft als functie de regeling van die verhoudingen, een regeling waaraan iedereen zich min of meer vrijwillig onderwerpt zodat de wereld een leefbare en bij voorkeur ook een aangename omgeving wordt. Het belang van die functie is dan ook zeer groot.” De onderwijsinspectie heeft geen macht, wel autoriteit. Maar de adviezen die een doorlichtingsteam formuleert, moeten wel een wettelijke basis hebben.

De wet is in een democratie immers bij uitstek het middel om onderlinge officiële verhoudingen te regelen. Ook in het onderwijslandschap. Maar de wetgever kan evoluties niet voorzien en dus niet altijd volgen in snelheid. Het internet is daar een mooi voorbeeld van. Men ziet langzamerhand meer regelgeving ontstaan om dit ooit nieuwe verschijnsel in goede banen te leiden.

De onderlinge verhouding tussen schoolteams (interne kwaliteitszorg) en onderwijsinspectie (externe kwaliteitszorg) wijzigt in Inspectie 2.0. Dus moet ook het Kwaliteitsdecreet van 2009 aangepast worden. En dat is een hele klus. Op https://www.vlaanderen.be/nl/vlaams-parlement/werking-van-het-vlaams-parlement/hoe-komt-vlaamse-wetgeving-tot-stand lees je hoe complex dit proces is.

Doorlichten zonder juridische consequentie

Weegschaal

Even, weliswaar kort door de bocht, samenvatten wat daar staat. Nadat er politieke overeenstemming over een nieuwe regelgeving bereikt is, wordt het ontwerp van decreet een aantal keren geagendeerd bij de Vlaamse regering. Na een eerste principiële goedkeuring door de regering, geven een aantal adviesraden een niet bindend advies. Voor onderwijs is dat onder andere de Vlaamse Onderwijsraad (http://www.vlor.be/advies/advies-over-het-voorontwerp-van-decreet-onderwijsinspectie-20 ). Vervolgens, als alles goed gaat, keurt de Vlaamse regering het ontwerpdecreet een tweede keer principieel goed. Dan is het de beurt aan de Raad van State om commentaar te geven. Na eventuele aanpassingen kan het ontwerpdecreet dan definitief goedgekeurd worden door de Vlaamse regering. Vorige vrijdag, 19 januari 2018 was het zover voor het decreet Onderwijsinspectie 2.0: de definitieve goedkeuring is een feit.

Maar voor dit decreet van kracht is, moet er nog een hele weg afgelegd worden. Onder andere een bespreking in de onderwijscommissie en eentje plenair in het Vlaamse parlement. Tot slot is een publicatie in het Staatsblad vereist voor het decreet in werking kan treden. En, om het wat oneerbiedig te zeggen, ondertussen moet de winkel wel openblijven. En zodoende lichten we nu voorlopig door ‘zonder juridische consequentie’.

Wat zijn dan de juridische gevolgen van een advies? Daar zal ik het veiligheidshalve pas over hebben als de wetgeving geland is. Men mikt op eind februari, begin maart. We zullen zien of dat lukt.

Ewa ja

Klaslokaal

En hoe zit het nu met die eerste doorlichting van 2018, hoor ik je denken. Ewa ja, die was ok. Ik ga hier geen details geven om de privacy van de school en de collega’s in kwestie te respecteren. Maar ook omdat informatie over één doorlichting informatie over één doorlichting is en niet meer dan dat. Het blijft anekdotisch. Deze doorlichting voeg ik wel bij eerdere en volgende ervaringen.

Als mijn collega’s of ik zelf patronen menen te ontdekken, breng ik die vast een volgende keer ter sprake. Of misschien vertel ik iets over de feedback van de scholen na een proefdoorlichting. Of over vertrouwen en professionele aandacht in onderwijs. Of over de aanpassingen van de ontwikkelingsschalen. Of over een onderwerp dat nu nog niet in beeld is. Ik weet nog niet waarover ik volgende keer ga schrijven en ben best nieuwsgierig wat het zal worden. Jij ook?

 

 

 

 

 

11 januari 2018

2018: Een nieuwe lente, een nieuw geluid?

Aan alle lezers wens ik traditiegetrouw een gelukkig nieuwjaar. Het zou beter zijn als ik het bij deze traditionele wens laat. Je voelt me al aankomen op mijn kousenvoeten: ik ga deze wens wat invullen, het is sterker dan mezelf. Wie weet, misschien is dat wel de eigenschap waardoor ik uiteindelijk bij de onderwijsinspectie terechtkwam?

I believe in kindnessSamen met de 14de Dalai Lama, Tenzin Gyatso, in één van onze kwaliteitskranten op 31 december 2017, wens ik iedereen liefdevolle aandacht, hier en nu, op het werk en thuis. Liefdevolle aandacht krijgen én geven.

 

 

 

Verkeersborden werkenWant de essentie van zijn boodschap gaat niet over het eigen geluk en welzijn, maar dat van alle medemensen, onafhankelijk van ras, nationaliteit, geloof, inkomen of onderwijsniveau. De mens is een levend wezen dat in gemeenschap leeft, zo stelde Aristoteles al héél lang geleden. De toestand van die gemeenschap heeft een grote invloed op het individuele welzijn. Dus wens ik, samen met de filosoof Patrick Loobuyck een week later in diezelfde krant, jou en mij een gezonde samenleving toe. En daar kunnen we allen aan meewerken.

Partner in kwaliteitDe onderwijsinspectie geeft alvast binnen haar eigen domein concreet vorm aan de hoop dat het anders zal zijn in 2018. En zo snel dat de wet niet kan volgen … Maar daarover later meer.