Toestaan van afwijkingen op de eindtermen

Opdracht van de inspectie

De onderwijsinspectie adviseert de minister over een aanvraag tot afwijking van de eindtermen en ontwikkelingsdoelen in het basisonderwijs en in het secundair onderwijs. Daarnaast brengt ook een panel van externe deskundigen advies uit.
De opdracht aan de onderwijsinspectie staat in:

  • het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 (artikel 44 bis) voor het basisonderwijs en
  • het besluit van de Vlaamse Regering houdende de codificatie betreffende het secundair onderwijs (artikel 147) voor het secundair onderwijs.

De onderwijsinspectie heeft geen adviesbevoegdheid voor een afwijkingsaanvraag in het volwassenenonderwijs. Die opdracht is in het decreet volwassenonderwijs van 15 juni 2007 (artikel 15) toegewezen aan de bevoegde administratie.

Werkwijze en instrumenten

De decretale opdrachten zijn praktisch uitgewerkt in het besluit van de Vlaamse Regering tot nadere bepaling van de afwijkingsprocedure voor ontwikkelingsdoelen en eindtermen van 23 juli 1997.

Elke aanvraag tot afwijking moet tot de inspecteur-generaal gericht worden. Deze duidt een commissie van drie inspectieleden aan die een advies verstrekken over de ontvankelijkheid van de aanvraag en over de gelijkwaardigheid van de vervangende eindtermen en ontwikkelingsdoelen.

Om tot haar advies te komen, beschikt de commissie van inspecteurs over:

  • de eindtermen en de ontwikkelingsdoelen van de Vlaamse Regering die door het Vlaamse parlement zijn bekrachtigd
  • de aanvraag tot afwijking. Daarin moet de aanvrager uitleggen waarom de eindtermen en ontwikkelingsdoelen van de Vlaamse Regering onvoldoende ruimte laten voor de eigen pedagogische en onderwijskundige opvattingen en/of waarom ze ermee onverzoenbaar zijn. Bovendien moet de aanvrager vervangende eindtermen en ontwikkelingsdoelen voorstellen.

De commissie van inspecteurs moet de aanvrager horen vooraleer advies uit te brengen.

Het advies van de commissie gaat naar de Vlaamse Regering die beslist over de ontvankelijkheid en de gelijkwaardigheid van de vervangende eindtermen en ontwikkelingsdoelen. Bij een positieve beslissing, zal de Vlaamse Regering de vervangende eindtermen en ontwikkelingsdoelen in een besluit gieten en ter bekrachtiging voorleggen aan het Vlaamse parlement.

Extra informatie

 

FAQ

Wie kan een aanvraag tot afwijking indienen?

Elk schoolbestuur of elke inrichtende macht kan een afwijkingsaanvraag indienen.

Moet een aanvrager voor elk van zijn scholen apart een afwijkingsaanvraag indienen?

Neen. De aanvraag mag op één, meerdere of alle scholen betrekking hebben. De betrokken school/scholen moet(en) men wel vermelden in de aanvraag.

Aan welke voorwaarden moet een aanvraag tot afwijking van de eindtermen en ontwikkelingsdoelen beantwoorden?

De aanvraag moet aan twee belangrijke voorwaarden beantwoorden om ontvankelijk te zijn. In de eerste plaats moet de aanvrager uitleggen waarom de eindtermen en ontwikkelingsdoelen van de Vlaamse Regering onvoldoende ruimte laten voor de eigen pedagogische en onderwijskundige opvattingen en/of waarom ze ermee onverzoenbaar zijn. Daarnaast moet de aanvrager vervangende eindtermen voorstellen.

Aan welke criteria moeten de vervangende eindtermen beantwoorden om gelijkwaardig verklaard te kunnen worden?

De criteria betreffen inhoud, formulering en respect voor de fundamentele rechten en vrijheden. De criteria verschillen licht voor het secundair onderwijs omdat er hier ook specifieke eindtermen geldig zijn. De criteria zijn duidelijk opgesomd in het decreet basisonderwijs (artikel 44 bis) of in het besluit van de Vlaamse Regering houdende de codificatie betreffende het secundair onderwijs (artikel 147).

Brengt alleen de onderwijsinspectie een advies uit over de afwijkingsaanvraag?

Neen. Naast een commissie van inspectieleden, brengt ook een commissie van externe deskundigen advies uit.

Hoe komt de commissie van externe deskundigen tot stand?

De minister stelt een lijst van externe deskundigen samen; het gaat meestal om deskundigen uit universiteiten en hogescholen.
Zowel de aanvrager als de minister kiest een deskundige uit de lijst. Daarna kiezen beide aangestelde deskundigen uit de zelfde lijst een voorzitter. Verder werkt de commissie van externe deskundigen op dezelfde wijze en volgens dezelfde criteria als de commissie van onderwijsinspecteurs.

Hoe verneem ik als aanvrager de beslissing van de Vlaamse Regering?

De aanvrager krijgt een aangetekende brief met daarin de beslissing van de Vlaamse Regering over zijn aanvraag.